Người mắc bệnh viêm da cơ địa nên kiêng những gì?

Bị viêm da cơ địa nên kiêng những gì là mối bận tâm hàng đầu của người bệnh. Bởi việc kiêng cử các yếu tố kích ứng, dị ứng có thể cải thiện tổn thương da, giảm ngứa, hạn chế tần suất và thời gian sử dụng thuốc điều trị. Bên cạnh đó, biện pháp này còn có thể hạn chế nguy cơ bệnh tái phát đáng kể. 

bệnh viêm da cơ địa nên kiêng những gì
Người bị bệnh viêm da cơ địa nên kiêng những gì để hỗ trợ quá trình điều trị?

Người bị bệnh viêm da cơ địa nên kiêng những gì?

Viêm da cơ địa là một trong những thể lâm sàng của bệnh chàm – eczema. So với các thể bệnh khác, viêm da cơ địa có cơ chế rất phức tạp và chưa thể xác định được căn nguyên chính xác. Bệnh lý này được xác định có mối liên hệ mật thiết với cơ địa dị ứng dưới sự kích hoạt của các yếu tố sinh nội sinh hoặc (và) ngoại sinh.

Khi có “dị nguyên”, hệ miễn dịch sẽ phóng thích IgE vào máu, từ đó kích hoạt việc sản xuất và giải phóng các chất trung gian dị ứng, yếu tố tiền viêm vào thượng bì da. Kết quả là da nổi ban dát đỏ, mụn nước, phù nề, rỉ dịch, trợt loét và đóng vảy tiết. Sau một thời gian, da có xu hướng khô lại, nứt nẻ, dày sừng và thâm nhiễm. Ngoài tổn thương da, viêm da cơ địa còn đặc trưng bởi tình trạng ngứa ngáy dai dẳng, kéo dài từ giai đoạn cấp đến mãn tính.

Hiện tại, chưa có phương pháp điều trị dứt điểm bệnh lý này. Các phương pháp y tế như dùng thuốc uống, thuốc bôi, liệu pháp ánh sáng,… chỉ có tác dụng kiểm soát triệu chứng lâm sàng và hoàn toàn không có hiệu quả phòng ngừa bệnh tái phát. Tuy nhiên, vì bệnh có xu hướng tái đi tái lại nhiều lần nên dễ dẫn đến lạm dụng thuốc và tăng nguy cơ gặp phải các biến chứng nặng nề.

Chính vì vậy, bệnh nhân bị viêm da cơ địa cần phải kết hợp các phương pháp y tế cùng với chế độ chăm sóc để hỗ trợ làm giảm tổn thương da và kiểm soát tình trạng ngứa ngáy. Ngoài ra, việc kiêng cử một số yếu tố dị ứng, kích ứng còn có thể hạn chế tần suất và thời gian sử dụng thuốc – đặc biệt là thuốc bôi chứa corticoid.

Dưới đây là một số yếu tố bệnh nhân bị viêm da cơ địa nên kiêng cử để hỗ trợ quá trình điều trị:

1. Kiêng một số loại thực phẩm, thức uống

Như đã biết, viêm da cơ địa thường bị kích hoạt bởi phản ứng của hệ miễn dịch đối với các yếu tố nội sinh và ngoại sinh. Trong đó, thực phẩm và thức uống là yếu tố gây dị ứng thường gặp nhất. Bên cạnh đó, một số loại thực phẩm không gây dị ứng nhưng có khả năng kích hoạt phản ứng viêm, làm chậm quá trình phục hồi, tái tạo da và tăng mức độ ngứa ngáy.

bệnh viêm da cơ địa nên kiêng gì
Người bị viêm da cơ địa nên kiêng thức uống chứa cồn, cà phê, thực phẩm dễ gây dị ứng,…

Do đó, vấn đề đầu tiên người bị viêm da cơ địa cần kiêng cử là các loại thực phẩm, đồ uống sau:

  • Thực phẩm có tiền sử dị ứng hoặc có nguy cơ dị ứng cao như hải sản, đậu phộng, thịt bò, mè (vừng), hạt điều,…
  • Các loại thực phẩm có khả năng gây viêm như thịt đỏ, chế phẩm từ thịt (xúc xích, jambon, pate,…), carbohydrate tinh chế (bột mì trắng, bánh mì), đường, muối, chất béo bão hòa,…
  • Đồ uống chứa cồn và chất kích thích như rượu bia, cocktail, nước ngọt có gas, cà phê, trà đặc,…
  • Các loại thực phẩm chế biến sẵn, thực phẩm lên men như dưa cải chua, kim chi,… đều tác động tiêu cực đến mức độ phục hồi và tái tạo của vùng da tổn thương.

Ngoài các loại thực phẩm và thức uống cần kiêng cử, bệnh nhân cũng thể bổ sung các loại thực phẩm lành mạnh như rau xanh, củ, trái cây, thực phẩm giàu Omega 3,… để làm giảm tình trạng viêm, ngứa ngáy, nứt nẻ và khô ráp. Việc nắm bắt Bị viêm da cơ địa nên ăn gì, kiêng gì giúp bệnh nhân dễ dàng xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp nhằm hỗ trợ kiểm soát triệu chứng và tiến triển của bệnh.

2. Bị viêm da cơ địa nên kiêng các loại mỹ phẩm

Người bị viêm da cơ địa thường bị thiếu hụt filaggrin và loricin trong cấu trúc da. Tình trạng này khiến các tế bào thượng bì giảm mức độ liên kết, từ đó phá vỡ hàng rào bảo vệ và khiến da nhạy cảm hơn với các yếu tố bên ngoài. Chính vì vậy, bệnh nhân bị viêm da cơ địa nên hạn chế sử dụng mỹ phẩm trong thời gian điều trị – đặc biệt là khi tổn thương da xuất hiện ở vùng mặt.

bị viêm da cơ địa nên kiêng những gì
Nên tránh sử dụng mỹ phẩm trong thời gian điều trị – nhất là khi tổn thương xuất hiện ở vùng da mặt

Đa phần các loại mỹ phẩm đều chứa chì, chất bảo quản, hương liệu và một số thành phần có khả năng kích ứng da. Ở người khỏe mạnh, các thành phần này gần như không thể xâm nhập vào cấu trúc nhờ hàng rào bảo vệ da bền vững và khó bị phá vỡ. Ngược lại ở bệnh nhân bị viêm da cơ địa, các chất dị ứng, kích ứng trong mỹ phẩm rất dễ đi vào trung bì, hạ bì da và kích thích phản ứng thái quá của hệ miễn dịch.

Trong thời gian điều trị, bệnh nhân nên sử dụng kem dưỡng ẩm, sữa tắm và sữa rửa mặt dành riêng cho người bị viêm da cơ địa để hạn chế tối đa nguy cơ dị ứng. Các sản phẩm này thường có công thức vô cùng lành tính, an toàn và dịu nhẹ. Ngoài chức năng chính là dưỡng ẩm và làm sạch, các sản phẩm chăm sóc da dành cho bệnh nhân bị viêm da cơ địa còn chứa các thành phần có khả năng sát trùng, giảm viêm và thúc đẩy da phục hồi, tái tạo.

3. Tránh tiếp xúc với xà phòng, hóa chất

Xà phòng, hóa chất là các yếu tố ngoại sinh có khả năng kích hoạt triệu chứng của viêm da cơ địa bùng phát. Các yếu tố này gây phá vỡ màng lipid trên bề mặt khiến da tăng thoát hơi nước, trở nên khô ráp, nứt nẻ và ngứa ngáy dữ dội. Do đó để tránh ảnh hưởng đến quá trình điều trị, bệnh nhân nên tránh tiếp xúc với các loại hóa chất và xà phòng ngay cả khi tổn thương da thuyên giảm hoàn toàn.

viêm da cơ địa nên kiêng những gì
Xà phòng được xem là dị nguyên thường gặp gây bùng phát triệu chứng của viêm da cơ địa

Theo các chuyên gia, việc hạn chế tiếp xúc với xà phòng và hóa chất giúp da có thời gian phục hồi, tái tạo, giảm tình trạng ngứa ngáy, khô ráp và thâm nhiễm rõ rệt. Để làm sạch da, nên sử dụng các sản phẩm chứa thành phần làm sạch từ thiên nhiên (axit béo từ thực vật, dầu dừa), có độ pH cân bằng (5 – 6), không chứa hương liệu và chất bảo quản.

4. Nhiệt độ quá nóng hoặc quá lạnh

Nhiệt độ quá nóng và quá lạnh đều có thể khiến triệu chứng của viêm da cơ địa bùng phát và trở nên nghiêm trọng hơn. Nhiệt độ lạnh có vai trò như “dị nguyên” kích hoạt phản ứng quá mức của hệ miễn dịch và khiến tổn thương da lan rộng và ngứa ngáy dữ dội hơn trước. Hơn nữa khi tiếp xúc với nhiệt độ lạnh, da có xu hướng tăng thoát hơi nước và trở nên khô căng, nứt nẻ.

Trong khi đó, nhiệt độ nóng có thể khiến da tiết nhiều mồ hôi, nóng bức, ẩm ướt và tăng nguy cơ bội nhiễm . Nếu tắm nước nóng, lớp màng lipid trên bề mặt da dễ bị phá vỡ, da trở nên khô ráp, dày sừng và bong tróc mạnh.

bị viêm da cơ địa nên kiêng gì
Người bị viêm da cơ địa nên kiêng tắm nước quá lạnh hoặc quá nóng

Do đó, bệnh nhân cần hạn chế tắm nước quá nóng hoặc quá lạnh. Thay vào đó, nên tắm nước ấm có nhiệt độ vừa phải để làm mềm da, giảm ngứa và hỗ trợ loại bỏ vảy bong. Trong điều kiện thời tiết lạnh, nên giữ ấm cơ thể và mặc quần áo dài tay để bảo vệ và giữ độ ẩm cho da.

5. Tránh tắm quá lâu

Người bị viêm da cơ địa chỉ nên tắm từ 5 – 15 phút và cần kiêng tắm quá lâu. Bởi thói quen này có thể khiến hàng rào bảo vệ da suy giảm, da dễ mất nước, trở nên khô căng và bong tróc dữ dội. Như đã biết, tình trạng da khô có thể khiến triệu chứng ngứa trở nên nghiêm trọng hơn.

viêm da cơ địa phải kiêng gì
Tắm quá lâu có thể khiến da khô ráp, nứt nẻ và ngứa ngáy dữ dội

Bên cạnh đó khi da khô ráp, dị nguyên sẽ dễ dàng xâm nhập và kích thích phản ứng bất thường của hệ miễn dịch. Phản ứng này tiếp tục làm tăng kháng thể trong máu và giải phóng các yếu tố tiền viêm, chất hóa học trung gian vào thượng bì. Kết quả là làm các triệu chứng trên da có xu hướng lan rộng và nghiêm trọng hơn.

6. Người bị viêm da cơ địa nên kiêng gãi, cào

Ngoài các yếu tố kể trên, viêm da cơ địa còn chịu chi phối của các tác nhân cơ học như gãi, cào, chà xát và ma sát. Do đó khi điều trị bệnh lý này, bệnh nhân cần hạn chế các tác động cơ học lên da – đặc biệt là tình trạng gãi cào. Thực tế, đây là phản ứng phổ biến ở người bị viêm da cơ địa do bệnh lý này đặc trưng bởi tình trạng ngứa ngáy kéo dài, có mức độ âm ỉ đến dữ dội.

viêm da cơ địa nên kiêng gì
Phản ứng gãi cào có thể khiến tổn thương da lan rộng, chảy máu và tăng nguy cơ bội nhiễm

Tuy nhiên, phản ứng gãi cào lên vùng da bị tổn thương có thể tạo nên vòng xoắn bệnh “ngứa – gãi – ngứa dữ dội – gãi”. Hơn nữa, tình trạng chà xát, gãi cào lên da còn khiến da bị nứt nẻ, tổn thương, dễ chảy máu và bội nhiễm. Chính vì vậy, bệnh nhân nên kiêng cử tối đa các tác động cơ học lên da.

Để giảm ngứa, nên chườm mát, sử dụng kem dưỡng ẩm hoặc dùng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ. Ngoài ra, nên mặc trang phục rộng rãi và thông thoáng để giảm mức độ ma sát lên vùng da tổn thương.

7. Hạn chế ra gió

Bệnh nhân bị viêm da cơ địa nên kiêng cử ra gió bởi nhiệt độ lạnh có thể khiến da khô, mất nước, bong tróc và ngứa ngáy dữ dội. Hơn nữa, trong gió thường chứa nhiều chất dị ứng như phấn hoa, mạt bụi, nẩm mốc,… Các yếu tố này chính là dị nguyên kích hoạt phản ứng bất thường của hệ miễn dịch và là nguyên nhân trực tiếp gây ra các triệu chứng lâm sàng của viêm da cơ địa.

viêm da cơ địa cần kiêng gì
Bệnh nhân bị viêm da cơ địa cần kiêng ra gió để hạn chế tiếp xúc với các yếu tố dị ứng và kích ứng

Chính vì vậy khi điều trị bệnh lý này, bệnh nhân cần hạn chế ra gió – đặc biệt là khi thời tiết thay đổi đột ngột. Nếu phải ra ngoài, nên đeo khẩu trang và mặc quần áo dài tay để tránh tiếp xúc với không khí lạnh và các chất dị ứng, kích ứng có trong không khí.

8. Quần áo, mền gối chất len dạ

Mặc dù chưa có nghiên cứu cụ thể nhưng qua thống kê từ Bệnh viện Da liễu Trung ương, chất len dạ là dị nguyên thường gặp gây ra viêm da cơ địa. Do đó để tránh tổn thương da bùng phát và lan tỏa rộng, bệnh nhân cần hạn chế sử dụng mền gối và quần áo được may từ chất liệu len dạ.

viêm da cơ địa cần kiêng gì
Tránh sử dụng quần áo và mền gối được may từ chất liệu len dạ

9. Kiêng các yếu tố có khả năng dị ứng, kích ứng khác

Trên thực tế, có rất nhiều yếu tố có khả năng kích hoạt triệu chứng của bệnh viêm da cơ địa. Do đó ngoài những yếu tố trên, bệnh nhân cũng cần kiêng cử một số yếu tố nội sinh và ngoại sinh khác như:

viêm da cơ địa kiêng gì
Ngoài ra, bệnh nhân cũng cần cách ly với các yếu tố dị ứng như lông chó mèo, mủ thực vật,…
  • Lông chó mèo
  • Mủ thực vật, động vật
  • Nấm mốc, bụi bẩn
  • Rối loạn nội tiết tố
  • Suy nhược cơ thể
  • Căng thẳng thần kinh
  • Xúc động quá mức
  • Các bệnh lý hệ thống như rối loạn tuyến giáp, hội chứng buồng trứng đa nang, tiểu đường,…

Đa phần các trường hợp bị viêm da cơ địa đều không thể xác định được dị nguyên cụ thể. Do đó, việc cách ly với các yếu tố có khả năng dị ứng và kích ứng có vai trò quan trọng trong quá trình điều trị và phòng ngừa bệnh tái phát. Nếu thường xuyên tiếp xúc với dị nguyên, tổn thương có xu hướng tái đi tái lại nhiều lần và dễ phát sinh các biến chứng như viêm da thần kinh, bội nhiễm da và biến chứng do lạm dụng corticoid.

Hy vọng qua bài viết, bệnh nhân có thể hiểu rõ hơn về vấn đề “Bị bệnh viêm da cơ địa nên kiêng những gì?”. Ngoài việc kiêng cử những yếu tố kích ứng, dị ứng, bệnh nhân nên ăn uống và nghỉ ngơi điều độ để nâng cao sức khỏe, hệ miễn dịch và hỗ trợ quá trình điều trị.

Tham khảo thêm:

Ngày đăng 10:18 - 16/08/2021 - Cập nhật lúc 1:34 AM , 17/08/2021

Trở thành người đầu tiên bình luận cho bài viết này!

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Chia sẻ
Bỏ qua